شروع پروژه تولید محتوا برای کسبوکار؛ از ایده تا فیلمبرداری و انتشار
شروع یک پروژه تولید محتوا برای کسبوکار فقط به این معنا نیست که دوربین را روشن کنیم و چند ویدیو از محصول، محیط یا خدمات بگیریم. برای ساخت محتوایی که بتواند به معرفی حرفهای برند، جذب مخاطب و رشد کسبوکار کمک کند، باید قبل از فیلمبرداری مسیر پروژه را مشخص کنیم.
در قسمت اول پروژه عملی دیجیتال مارکتینگ، روند شروع یک پروژه واقعی تولید محتوا را بررسی میکنیم؛ از شکلگیری ایده اولیه و شناخت هدف کسبوکار تا طراحی داستان محتوا، مشخصکردن شاتهای موردنیاز و آمادهسازی ویدیوهایی که بتوان از آنها در سایت و شبکههای اجتماعی استفاده کرد.
این جلسه نشان میدهد تولید محتوا فقط ضبط چند تصویر زیبا نیست. یک پروژه حرفهای باید بر اساس هدف، مخاطب، پیام برند و کانالهای انتشار برنامهریزی شود.
پروژه تولید محتوا برای کسبوکار از کجا شروع میشود؟
شروع حرفهای پروژه تولید محتوا از شناخت کسبوکار و هدف آن آغاز میشود.
قبل از طراحی سناریو یا فیلمبرداری باید بدانیم:
- کسبوکار چه محصول یا خدماتی ارائه میدهد؟
- مخاطب اصلی آن چه کسانی هستند؟
- چه مشکلی از مشتری حل میکند؟
- چه تفاوتی با رقبای خود دارد؟
- هدف از تولید محتوا چیست؟
- محتوا قرار است در کدام پلتفرمها منتشر شود؟
- مخاطب بعد از دیدن محتوا باید چه اقدامی انجام دهد؟
پاسخ به این پرسشها کمک میکند محتوایی بسازیم که فقط زیبا نباشد، بلکه هدف مشخصی را دنبال کند.
چرا تعیین هدف قبل از فیلمبرداری مهم است؟
هر کسبوکار ممکن است هدف متفاوتی از تولید محتوا داشته باشد. بعضی برندها میخواهند بیشتر شناخته شوند، بعضی به دنبال فروش هستند و بعضی دیگر میخواهند اعتماد مخاطب را افزایش دهند.
هدف یک پروژه تولید محتوا میتواند یکی از موارد زیر باشد:
- معرفی کسبوکار
- معرفی محصول یا خدمات
- افزایش آگاهی از برند
- جذب مشتری جدید
- افزایش اعتماد مخاطب
- آموزش مشتری
- معرفی محیط یا تیم کسبوکار
- نمایش نمونهکارها
- تولید محتوا برای سایت
- تولید ریلز و شورت برای شبکههای اجتماعی
اگر هدف مشخص نباشد، ممکن است ویدیوهای زیادی ضبط کنیم، اما در پایان نتوانیم از آنها محتوای مؤثری بسازیم.
تولید محتوا فقط ضبط چند ویدیو نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که تولید محتوا را فقط معادل فیلمبرداری بدانیم. درحالیکه فیلمبرداری فقط یکی از مراحل پروژه است.
یک پروژه کامل تولید محتوای ویدیویی معمولاً شامل این مراحل است:
- شناخت کسبوکار
- مشخصکردن هدف محتوا
- شناخت مخاطب هدف
- انتخاب موضوع و ایده
- طراحی داستان یا سناریو
- نوشتن فهرست شاتها
- آمادهسازی برای فیلمبرداری
- ضبط ویدیوها
- دستهبندی و انتخاب تصاویر
- تدوین محتوا
- آمادهسازی نسخههای مختلف
- انتشار در سایت و شبکههای اجتماعی
- بررسی عملکرد محتوا
بنابراین، تولید محتوا یک فرایند برنامهریزیشده است و از قبل از فیلمبرداری آغاز میشود.
شناخت هدف کسبوکار قبل از تولید محتوا
برای تولید محتوای مؤثر باید بدانیم کسبوکار در حال حاضر به چه چیزی نیاز دارد.
ممکن است یک برند تازه تأسیس باشد و در مرحله معرفی قرار داشته باشد. در این شرایط، محتوا باید هویت، خدمات و مزیتهای اصلی برند را توضیح دهد.
ممکن است کسبوکار شناختهشده باشد، اما بخواهد محصول یا خدمات جدیدی را معرفی کند. در این حالت، تمرکز محتوا باید روی مزایا، کاربردها و تفاوت محصول جدید باشد.
گاهی نیز هدف اصلی، افزایش اعتماد مشتری است. در چنین پروژهای بهتر است بخشهایی مانند محیط کار، تیم، مراحل ارائه خدمات، تجربه مشتری و جزئیات واقعی کسبوکار نمایش داده شوند.
شناخت این نیازها به تولیدکننده محتوا کمک میکند بداند چه چیزی را باید فیلمبرداری کند و چه پیامی را باید در تدوین برجستهتر نشان دهد.
قبل از فیلمبرداری چه داستانی قرار است روایت شود؟
هر ویدیوی حرفهای باید یک مسیر یا داستان داشته باشد. این داستان لزوماً یک روایت سینمایی پیچیده نیست؛ بلکه باید مشخص کند مخاطب از ابتدای ویدیو تا پایان آن چه چیزی را میبیند و چه برداشتی از برند خواهد داشت.
برای مثال، داستان یک ویدیوی معرفی کسبوکار میتواند به این صورت باشد:
- معرفی محیط یا موقعیت کسبوکار
- نمایش محصول یا خدمات
- نشاندادن جزئیات کیفیت
- نمایش نحوه ارائه خدمات
- نشاندادن تجربه مشتری
- معرفی تفاوت برند
- دعوت مخاطب به تماس، مراجعه یا دنبالکردن صفحه
وقتی داستان ویدیو از قبل مشخص باشد، هنگام فیلمبرداری میدانیم به چه نماهایی نیاز داریم و از ضبط تصاویر تکراری و بیاستفاده جلوگیری میکنیم.
شاتلیست چیست و چرا به آن نیاز داریم؟
شاتلیست یا Shot List فهرستی از نماهایی است که باید هنگام فیلمبرداری ضبط شوند.
داشتن شاتلیست باعث میشود هنگام حضور در محل پروژه چیزی را فراموش نکنیم و ویدیوهای لازم برای تدوین را در اختیار داشته باشیم.
شاتلیست یک پروژه کسبوکار میتواند شامل این موارد باشد:
- نمای بیرونی محل کسبوکار
- نمای ورودی
- نمای کلی از فضای داخلی
- لوگو و نام برند
- محصولات یا خدمات
- جزئیات محصول
- نحوه کار تیم
- تعامل با مشتری
- مراحل ارائه خدمات
- ابزارها و تجهیزات
- بستهبندی محصول
- نمای نزدیک از جزئیات
- تصاویر پشتصحنه
- صحبت صاحب کسبوکار
- دعوت به اقدام در پایان
نوع شاتها باید بر اساس موضوع پروژه، هدف محتوا و پلتفرم انتشار انتخاب شود.
هنگام فیلمبرداری برای سایت و شبکههای اجتماعی چه تفاوتی وجود دارد؟
یکی از نکات مهم در یک پروژه دیجیتال مارکتینگ این است که محتوا فقط برای یک پلتفرم ساخته نشود.
ممکن است ویدیوهای ضبطشده در بخشهای مختلف استفاده شوند:
- صفحه اصلی سایت
- صفحه معرفی خدمات
- صفحه نمونهکارها
- مقالات سایت
- اینستاگرام
- YouTube Shorts
- ویدیوهای بلند یوتیوب
- ریلز
- استوری
- تبلیغات ویدیویی
- Google Business Profile
هرکدام از این کانالها ممکن است به اندازه، مدتزمان و ساختار متفاوتی نیاز داشته باشند.
برای مثال، ویدیوی سایت میتواند افقی باشد، اما برای ریلز و شورت معمولاً به نسخه عمودی نیاز داریم. بنابراین بهتر است هنگام فیلمبرداری از ابتدا به کاربردهای مختلف محتوا فکر کنیم.
چطور از یک جلسه فیلمبرداری چند محتوا بسازیم؟
یک جلسه فیلمبرداری حرفهای میتواند مواد اولیه چندین محتوای مختلف را فراهم کند.
برای مثال، از یک پروژه میتوان این محتواها را تولید کرد:
- یک ویدیوی اصلی معرفی برند
- چند ریلز کوتاه
- چند YouTube Short
- ویدیوی معرفی محصول
- ویدیوی پشتصحنه
- ویدیوی آموزشی
- ویدیوی پاسخ به سوالات مشتری
- تصاویر برای کاور ویدیو
- تصاویر شاخص مقالات سایت
- کلیپ کوتاه برای استوری
- ویدیوی قابل استفاده در صفحه خدمات
- محتوای تبلیغاتی
این روش باعث میشود هزینه و زمان فیلمبرداری بهتر مدیریت شود و کسبوکار بتواند برای مدت بیشتری محتوای قابل انتشار داشته باشد.
فیلمبرداری افقی بهتر است یا عمودی؟
انتخاب حالت فیلمبرداری به محل انتشار محتوا بستگی دارد.
فیلمبرداری افقی
برای این موارد مناسبتر است:
- ویدیوهای بلند یوتیوب
- صفحات سایت
- ویدیوهای معرفی برند
- مصاحبهها
- دورههای آموزشی
- ویدیوهای شرکتی
فیلمبرداری عمودی
برای این موارد مناسبتر است:
- Instagram Reels
- YouTube Shorts
- TikTok
- Facebook Reels
- استوریها
- تبلیغات عمودی
در پروژههای حرفهای بهتر است از ابتدا مشخص کنیم محتوا در چه پلتفرمهایی منتشر خواهد شد. در صورت امکان، بعضی صحنههای مهم را هم بهصورت افقی و هم عمودی ضبط کنیم.
چه نماهایی برای معرفی حرفهای برند لازم است؟
برای اینکه یک کسبوکار در ویدیو حرفهای دیده شود، فقط نمای محصول کافی نیست. باید مجموعهای از نماها را داشته باشیم که فضای کلی برند را بسازند.
نمای معرفی
این نما مشخص میکند مخاطب وارد چه فضایی شده و موضوع ویدیو چیست.
نمای کلی
محیط، چیدمان، اندازه فضا و حالوهوای کسبوکار را نشان میدهد.
نمای متوسط
برای نمایش کارکنان، نحوه ارائه خدمات یا تعامل با مشتری مناسب است.
نمای نزدیک
کیفیت، جزئیات، بافت محصول، ابزار یا مراحل کار را نشان میدهد.
نمای پشتصحنه
باعث واقعیترشدن محتوا و افزایش اعتماد مخاطب میشود.
نمای تجربه مشتری
به مخاطب نشان میدهد استفاده از محصول یا خدمات چه حس و نتیجهای ایجاد میکند.
ترکیب درست این نماها باعث میشود ویدیو ریتم بهتر و داستان کاملتری داشته باشد.
نقش برنامهریزی محتوا در پروژه دیجیتال مارکتینگ
تولید محتوا باید بخشی از برنامه کلی دیجیتال مارکتینگ باشد.
یعنی قبل از فیلمبرداری بدانیم:
- چه محتواهایی قرار است ساخته شوند؟
- هر محتوا در کجا منتشر میشود؟
- چه کلمات کلیدی در عنوان و توضیحات استفاده میشوند؟
- کدام محتوا به صفحه سایت لینک میدهد؟
- چه دعوت به اقدامی در پایان محتوا قرار میگیرد؟
- محتوا در چه تاریخی منتشر میشود؟
- عملکرد آن با چه ابزاری بررسی خواهد شد؟
برای مثال، یک ویدیوی یوتیوب میتواند داخل مقاله مرتبط سایت قرار گیرد. سپس بخش کوتاهی از همان ویدیو میتواند به ریلز و شورت تبدیل شود و مخاطب را به مقاله یا ویدیوی کامل هدایت کند.
به این ترتیب، سایت، یوتیوب و شبکههای اجتماعی بهصورت جداگانه فعالیت نمیکنند؛ بلکه یک سیستم محتوایی هماهنگ ایجاد میشود.
تولید محتوا برای سایت چه ویژگیهایی باید داشته باشد؟
ویدیویی که در سایت استفاده میشود باید با موضوع صفحه هماهنگ باشد و به درک بهتر محتوا کمک کند.
برای استفاده بهتر از ویدیو در سایت باید به این موارد توجه کرد:
- ویدیو با موضوع صفحه مرتبط باشد.
- عنوان ویدیو با عنوان مقاله هماهنگ باشد.
- ویدیو در بخش قابل مشاهده صفحه قرار بگیرد.
- توضیح متنی کامل در کنار ویدیو وجود داشته باشد.
- Thumbnail مناسب داشته باشد.
- ویدیو Public و قابل پخش باشد.
- در صورت نیاز از VideoObject Schema استفاده شود.
- صفحه از نظر سرعت و نمایش موبایل بررسی شود.
- ویدیو جایگزین متن مقاله نباشد، بلکه آن را تکمیل کند.
ترکیب محتوای متنی و ویدیویی میتواند تجربه کاملتری برای مخاطب ایجاد کند.
تولید محتوا برای شبکههای اجتماعی چه ویژگیهایی دارد؟
در شبکههای اجتماعی معمولاً زمان جلب توجه مخاطب کوتاهتر است. به همین دلیل، ویدیو باید از چند ثانیه اول موضوع را واضح نشان دهد.
برای محتوای شبکههای اجتماعی بهتر است:
- شروع ویدیو جذاب باشد.
- موضوع سریع مشخص شود.
- تصاویر اضافی حذف شوند.
- متن روی تصویر خوانا باشد.
- ریتم تدوین متناسب با پلتفرم باشد.
- ویدیو در حالت عمودی آماده شود.
- در پایان، دعوت به اقدام مشخصی وجود داشته باشد.
- عنوان، کپشن و هشتگها با موضوع هماهنگ باشند.
البته سرعت بالا به این معنا نیست که تمام ویدیوها باید شلوغ یا پر از ترنزیشن باشند. سبک ویدیو باید با هویت برند هماهنگ باشد.
نمونه کاربرد یک محتوای اصلی در چند پلتفرم
فرض کنیم برای یک فروشگاه لباس یک جلسه فیلمبرداری انجام دادهایم.
از همان ویدیوهای اولیه میتوانیم این محتواها را آماده کنیم:
برای سایت
یک ویدیوی معرفی فروشگاه و تجربه خرید.
برای یوتیوب
یک ویدیوی کامل درباره معرفی برند، محصولات و خدمات.
برای Instagram Reels
یک ویدیوی کوتاه از محصولات جدید یا نحوه ستکردن لباسها.
برای YouTube Shorts
یک نکته کوتاه درباره انتخاب لباس یا معرفی یک محصول خاص.
برای استوری
چند نمای پشتصحنه، آدرس فروشگاه و دعوت به مراجعه.
برای مقاله سایت
استفاده از ویدیو در مقالهای درباره معرفی برند یا راهنمای انتخاب محصول.
این مدل تولید محتوا باعث میشود هر ویدیو بخشی از یک استراتژی بزرگتر باشد.
اشتباهات رایج در شروع پروژه تولید محتوا
شروع فیلمبرداری بدون مشخصکردن هدف
در این شرایط ویدیوهای زیادی ضبط میشوند، اما ممکن است محتوای موردنیاز کسبوکار ساخته نشود.
نداشتن شاتلیست
ممکن است بعد از پایان پروژه متوجه شویم نماهای مهمی مثل لوگو، تعامل مشتری یا جزئیات خدمات ضبط نشدهاند.
تمرکز فقط روی زیبایی تصاویر
ویدیوی زیبا زمانی مؤثر است که پیام مشخصی هم داشته باشد.
تولید محتوا فقط برای یک پلتفرم
این کار باعث میشود فرصت استفاده از تصاویر در سایت، یوتیوب و شبکههای دیگر از دست برود.
فیلمبرداری بدون توجه به ابعاد تصویر
اگر فقط افقی یا فقط عمودی فیلمبرداری کنیم، ممکن است در زمان انتشار با محدودیت روبهرو شویم.
نادیدهگرفتن دعوت به اقدام
مخاطب باید بداند بعد از دیدن ویدیو چه کاری انجام دهد؛ تماس بگیرد، سایت را ببیند، محصول را سفارش دهد یا صفحه را دنبال کند.
چکلیست شروع پروژه تولید محتوای ویدیویی
قبل از فیلمبرداری این موارد را بررسی کنید:
- هدف اصلی پروژه مشخص شده است؟
- مخاطب هدف را میشناسیم؟
- پیام اصلی برند چیست؟
- موضوع و ایده محتوا مشخص است؟
- داستان یا سناریوی ویدیو آماده شده است؟
- شاتلیست نوشته شده است؟
- محل فیلمبرداری بررسی شده است؟
- تجهیزات موردنیاز آماده هستند؟
- حالت افقی یا عمودی ویدیو مشخص شده است؟
- پلتفرمهای انتشار مشخص هستند؟
- نسخههای موردنیاز محتوا تعیین شدهاند؟
- دعوت به اقدام ویدیو مشخص است؟
- برای استفاده در سایت برنامهریزی شده است؟
- برای ریلز و شورت، نماهای مناسب داریم؟
جمعبندی
شروع یک پروژه تولید محتوا برای کسبوکار از فیلمبرداری آغاز نمیشود؛ بلکه از شناخت هدف، مخاطب، پیام برند و محل انتشار محتوا شروع میشود.
قبل از روشنکردن دوربین باید بدانیم چه داستانی قرار است روایت شود، چه نماهایی لازم داریم و چطور میتوانیم از یک جلسه فیلمبرداری برای ساخت چند محتوای مختلف استفاده کنیم.
در یک پروژه حرفهای دیجیتال مارکتینگ، محتوای ویدیویی باید قابلیت استفاده در سایت، یوتیوب، اینستاگرام، شورت، ریلز و سایر کانالهای ارتباطی برند را داشته باشد.
هرچه برنامهریزی قبل از فیلمبرداری دقیقتر باشد، محتوای نهایی هدفمندتر، کاربردیتر و حرفهایتر خواهد بود.
من نازنین بهرامی هستم و در مجموعه بیزینس آنلاین درباره سئو، GEO، طراحی سایت، تولید محتوا، تدوین ویدیو و اجرای پروژههای دیجیتال مارکتینگ صحبت میکنم.
برای مشاهده قسمتهای بعدی پروژه عملی تولید محتوا و آموزشهای بیشتر دیجیتال مارکتینگ، ویدیوهای بیزینس آنلاین را دنبال کنید.
سوالات متداول درباره شروع پروژه تولید محتوا
پروژه تولید محتوا برای کسبوکار از کجا شروع میشود؟
پروژه تولید محتوا از شناخت هدف کسبوکار، مخاطب هدف، پیام اصلی برند و پلتفرمهای انتشار آغاز میشود. فیلمبرداری بعد از برنامهریزی، طراحی سناریو و آمادهکردن شاتلیست انجام میشود.
شاتلیست در تولید محتوای ویدیویی چیست؟
شاتلیست فهرستی از نماهایی است که باید هنگام فیلمبرداری ضبط شوند؛ مانند نمای محیط، محصول، جزئیات، تیم، تعامل با مشتری و مراحل ارائه خدمات.
چرا باید قبل از فیلمبرداری هدف محتوا را مشخص کنیم؟
چون هدف محتوا تعیین میکند چه چیزهایی باید ضبط شوند، ویدیو چه داستانی داشته باشد و مخاطب بعد از دیدن آن چه اقدامی انجام دهد.
آیا میتوان از یک فیلمبرداری برای چند پلتفرم محتوا ساخت؟
بله. از یک جلسه فیلمبرداری میتوان ویدیوی سایت، ویدیوی یوتیوب، ریلز، شورت، استوری، کلیپ تبلیغاتی و تصاویر مربوط به مقالات را تولید کرد.
برای تولید محتوا باید افقی فیلمبرداری کنیم یا عمودی؟
این موضوع به پلتفرم انتشار بستگی دارد. فیلم افقی معمولاً برای سایت و یوتیوب مناسب است و فیلم عمودی برای ریلز، شورت، تیکتاک و استوری استفاده میشود.
تولید محتوا چه نقشی در دیجیتال مارکتینگ دارد؟
تولید محتوا به معرفی برند، جذب مخاطب، افزایش اعتماد، بهبود ارتباط با مشتری، حمایت از سئو و هدایت کاربران به سایت یا خدمات کسبوکار کمک میکند.
